Στις 10 Απριλίου του 1826, δύο ώρες μετά το σούρουπο, οι πολιορκημένοι κάνουν την έξοδό τους από τα τείχη της πόλης.
Ξημέρωνε η Κυριακή των Βαΐων.
Είναι η μέρα που γράφεται μια από τις σημαντικότερες ιστορικές στιγμές στην ιστορία του ελληνικού έθνους κι όχι μόνο! “Οι Μεσολογγίτες δεν δραπέτευσαν, αλλά θυσιάστηκαν αυτοβούλως και έχοντας πλήρη συνείδηση. Πέθαναν για τα ιδανικά τους, για τη σωτηρία της πατρίδας τους και για την ελευθερία. Έκαναν πράξη «το δε ελεύθερον το εύψυχον» του Θουκυδίδη, το «θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία» του Κάλβου. Η έξοδος υποδηλώνει εσαεί την αντίσταση σε κάθε μορφή υποδούλωσης, τη μέχρι τέλους και ανεξάρτητα από τις συνθήκες διατήρηση της αξιοπρέπειας, της ηθικής ακεραιότητας και του ψυχικού σθένους.”(πηγή εδώ)
Φέτος, συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Έξοδο, κι όπως είναι φυσικό, τιμάται σε όλη την Ελλάδα, και κυρίως στο Μεσολόγγι. Για το λόγο αυτό έρχεται και ο πίνακας του Ευγένιου Ντελακρουά “Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου” και εκτίθεται για πρώτη φορά στην πόλη που τον ενέπνευσε.
Το δικό μου αφιέρωμα έχει να κάνει κυρίως με κείμενα και έργα που επηρεάστηκαν από την ιστορία του Μεσολογγίου. Αρχικά, θα δούμε την επιστολή του Ελβετού φιλέλληνα Ιωάννη Μάγερ που στέλνει στον συνταγματάρχη Στάνχοπ εκείνες τις ημέρες της αγωνίας, περιγράφοντας την τραγική κατάσταση των Μεσολογγιτών, την πείνα και την εξαθλίωσή τους, αλλά και τη συνεχή προσπάθεια υπεράσπισης του τόπου τους. Είναι μια σημαντική ιστορική πηγή σχετικά με τη ζωή των ανθρώπων μέσα στο Μεσολόγγι, λίγο πριν την έξοδο.
Την παραθέτω για όσους εκπαιδευτικούς ή γονείς θα ήθελαν να τη διαβάσουν και να αποτελέσει αντικείμενο μελέτης και προβληματισμού. Είναι μια καλή αρχή για μια συζήτηση για το τι θα πει θάρρος και γενναιότητα, αλλά και ελευθερία και αξιοπρέπεια.
« …Κατηντήσαμεν εις τοιαύτην ανάγκην ώστε να τρεφώμεθα από τα πλέον ακάθαρτα ζώα και να πάσχωμεν όλα τα φρικτά αποτελέσματα της πείνης και της δίψης. Η νόσος αυξάνει έτι μάλλον τας δεινοπαθείας, υπό των οποίων θλιβόμεθα. Χίλιοι επτακόσιοι τεσσαράκοντα των αδελφών μας ετελεύτησαν και περίπου των εκατό χιλιάδων σφαίραι κανονιών και βόμβαι, ριπτόμεναι από το εχθρικόν στρατόπεδον, κατεδάφισαν τους προμαχώνας μας και κατεκρήμνισαν τας οικίας μας.
Το δε ψύχος μάς ενοχλεί υπερβολικώς, καθότι είμεθα διόλου εστερημένοι από ξύλα της φωτιάς.
Με όλας τας στερήσεις ταύτας, είναι αξιοθαύμαστον θέαμα ο ένθερμος ζήλος και η αφοσίωσις της φρουράς μας. Πόσοι γενναίοι άνδρες μετ’ ολίγας ημέρας δεν θέλει είσθαι πλέον ειμή σκιαί, κατηγορούσαι ενώπιον του Θεού την αδιαφορίαν του Χριστιανικού κόσμου εις τον αγώνα, όστις είναι ο αγών της θρησκείας!
Η τελευταία μας ώρα ήγγικεν. Η ιστορία θέλει μας δικαιώσει και οι μεταγενέστεροι θέλουν ελεεινολογήσει την συμφοράν μας. Εγώ δε καυχώμαι, διότι εντός ολίγου το αίμα ενός Ελβετού, ενός απογόνου του Γουλιέλμου Τέλλου, μέλει να συμμιχθή με τα αίματα των ηρώων της Ελλάδος…» (πηγή εδώ)
Η ιστορία, λοιπόν, τους δικαίωσε!